Câu 1:

Ông Nguyễn Văn An và bà Lê Hồng Phúc có hai người con trai là Nguyễn Văn Đức và Nguyễn Văn Nghĩa. Ông  An và bà Phúc có một căn nhà cấp 4, trên tổng diện tích đất là 200 m2 tại địa bàn phường Lê Đại Hành, quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội. Ngày 13/8/1998, ông An và bà Phúc mất do tai nạn giao thông, ông bà không để  lại di chúc nhưng trước đó có nói với hai anh em Đức và Nghĩa là sau này sẽ cho hai anh em ngôi nhà đó để làm vốn làm ăn. Thời điểm ông An và bà Phúc mất, anh Đức đang công tác tại nước ngoài nên anh Nguyễn Văn Nghĩa trực tiếp quản lý nhà đất của ông An, bà Phúc từ năm 1998 tới nay.

Tháng 8/2010, anh Nguyễn Văn Đức về Hà Nội làm việc nên muốn anh Nguyễn Văn Nghĩa chia cho một phần nhà đất nói trên, để làm nơi sinh sống nhưng anh Nghĩa không đồng ý. Ngày 19/8/2010, anh Đức tìm đến VPLS đề nghị tư vấn và giúp đỡ anh Đức khởi kiện đòi quyền thừa kế của mình đối với nhà đất của ông An và bà Phúc để lại.

1. Nếu được phân công làm việc với khách hàng là anh Đức trong buổi đầu tiên, anh (chị ) cần làm rõ những tình tiết nào?

2.Tại buổi làm việc, anh Đức cho biết trước khi tìm tới VPLS anh đã viết đơn lên UBND phường Lê Đại Hành, yêu cầu anh Nghĩa chia đất, khi hòa giải ở UBND phường, anh Đức và anh Nghĩa đều thừa nhận là đồng thừa kế duy nhất và nhà đất đó cũng chưa được chia cho anh Đức dưới bất kỳ hình thức nào. Anh Nghĩa không nhất trí chia nhà đất cho anh Đức với lý do anh Nghĩa đã một mình quản lý nhà đất của bố mẹ từ năm 1998 tới nay. Anh (chị) tư vấn như thế nào cho anh Đức?

Câu 2

Bài A.

Ngày 02/5/2007, Công ty CP A có địa chỉ tại Hà nội đã ký hợp đồng tín dụng của Ngân hàng B để nhập khẩu máy tính. Theo đó, Công ty Cổ phần A đã vay của Ngân Hàng B số tiền là 2 tỷ đồng. Ông D, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc Công ty Cổ phần A là người trực tiếp giao dịch và ký Hợp đồng tín dụng. Để vay khoản tiền trên, Công ty CP A đã được hộ gia đình ông C bảo lãnh bằng quyền sử dụng đất mảnh của hộ gia đình ông C tại địa chỉ Từ Liêm, Hà Nội.  Quyết định vay vốn của Công ty CP A đã được Hội đồng quản trị thông qua.

Theo Hợp đồng tín dụng, thời hạn vay là 12 tháng, lãi vay ngân hàng sẽ được trả hàng tháng, tiền gốc sẽ được thanh toán vào ngày cuối kỳ hạn. Khoản tiền vay này đã được Ngân hàng B chuyển cho Công ty A theo phương thức chuyển khoản vào ngày 15/5/2007. Thực tế, trong Hồ sơ vay vốn có một số tài liệu là giả, cụ thể: Hợp đồng nhập khẩu máy tính (chữ ký và con dấu của Công ty Xuất khẩu là giả); Biên bản Họp Hội đồng quản trị và chữ ký và con dấu của các thành viên Hội đồng quản trị là giả (trừ chữ ký của chủ tịch Hội đồng quản trị). Ngày 18/5/2007, với tư cách là chủ tài khoản của Công ty CP A, ông D đã ra Ngân hàng rút tiền và bỏ trốn. Ngày 20/3/2008, Công an Thành phố  Hà Nội đã ra quyết định khởi tố vụ án và quyết định khởi tố bị can D. Ngày 10/7/2008, Công an Thành phố Hà Nội đã bắt được ông D khi đang trong quá trình lẩn trốn tại Tỉnh H.

1. Theo quan điểm của anh /chị, Công an thành phố Hà Nội nên khởi tố ông D với tội danh nào sau đây ?

- Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 139 Bộ luật Hình sự;

- Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản theo Điều 140 Bộ luật Hình sự;

- Tội tham ô tài sản theo Điều 278 Bộ luật Hình sự;

Anh/ chị hãy đưa ra lập luận để bảo vệ quan điểm của mình.

2. Với tư cách là người bào chữa cho bị can D, anh/chị sẽ cần chuẩn bị những thủ tục gì để vào trại giam gặp bị can D

3. Khi gặp bị can D trong trại gia, anh/ chị nên hỏi những vấn đề gì?

4. Với tư cách là người bào chữa cho bị cáo D, anh/ chị hãy chuẩn bị bản tóm tắt bản luận cứ để bảo vệ cho thân chủ của mình?

Bài B.

Công ty TNHH Hoàng Gia có đăng ký kinh doanh do Sở Kế hoạch Đầu tư thành phố Hồ Chí Minh cấp. Công ty Cổ phần xây dựng Bình Tân có đăng ký kinh doanh do Sở Kế hoạch và đầu tư thành phố Đà Nẵng cấp. Công ty Cổ phần xây dựng Bình Tân có nhận thầu xây dựng trụ sở Chi nhánh Công ty TNHH Hoàng Gia tại đường Láng Hạ, quận Đống Đa, thành phố Hà Nội.

Sau khi bàn giao và đưa vào sử dụng, công trình trụ sở Chi nhánh Công ty TNHH Hoàng Gia đã bị hư hỏng, lún nứt nhiều chỗ. Công ty TNHH Hoàng Gia yêu cầu Công ty Cổ phần xây dựng Bình Tân sửa chữa và bồi thường thiệt hại. Quá trình hai bên tự giải quyết nhưng không có kết quả. Công ty TNHH Hoàng Gia đã đến VPLS nhờ tư vấn và bảo vệ quyền lợi cho mình.

1. Là người được cử, anh/ chị sẽ tư vấn cho Công ty TNHH Hoàng Gia những vấn đề gì?

2. Anh/ chị sẽ giúp công ty TNHH Hoàng Gia chuẩn bị hồ sơ, làm thủ tục khởi kiện vụ án như thế nào? Anh/ Chị hãy giúp công ty TNHH Hoàng Gia soạn đơn khởi kiện?

Hướng dẫn:

Câu 1. Dân sự    

Câu 1  Cần làm rõ các tình tiết sau:

+ Ở thời điểm Ông An và Bà Phúc mất, hàng thừ kế thứ nhất có những ai còn sống, bao gồm:

- Bố mẹ đẻ hoặc bố mẹ nuôi của Ông An, bà Phúc;

- Ngoài anh Đức và anh Nghĩa, còn người con nuôi, con đẻ chung nào khác hoặc con riêng của mỗi người không?

+ Có di chúc không? (Cần tìm hiểu các yếu tố khác để xác định lời nói của ông An, bà Phúc như trên đã đủ điều kiện là di chúc miệng hợp pháp hay không?)     

Câu 2  Tư vấn cho anh Đức:

Thời điểm mở thừa kế là ngày 13/8/1998 – thời điểm ông An, Bà phúc chết. Từ tháng 8/1998 đến 8/2010 là 12 năm nên đã hết thời hiệu chia thừa kế (Điều 648 BLDS). Tuy nhiên, Theo 2.4 mục I – Nghị quyết 02/2004/NQ – HĐTP ngày 10/8/2004 của Hội đồng thẩm phán TAND tối cao thì anh Đức vẫn có quyền khởi kiện yêu cầu chia di sản chung (là ngôi nhà và thửa đất đó) do ông An và bà Phúc để lại.

Tại điểm 2.4 mục I Nghị quyết 02/2004/NQ/HĐTP ngày 10/8/2004 quy định về “Không áp dụng thời hiệu khởi kiện về quyền thừa kế” như sau:

“a. Trường hợp trong thời hạn mười năm, kể từ thời điểm mở thừa kế mà các đồng thừa kế không có tranh chấp về quyền thừa kế và có văn bản cùng xác nhận là đồng thừa kế hoặc sau khi kết thúc thời hạn mười năm mà các đồng thừa kế không có tranh chấp về hàng thừa kế và đều thừa nhận di sản do người chết để lại chưa chia thì di sản đó chuyển thành tài sản chung của các thừa kế. Khi có tranh chấp và yêu cầu Toà án giải quyết thì không áp dụng thời hiệu khởi kiện về quyền thừa kế, mà áp dụng các quy định của pháp luật về chia tài sản chung để giải quyết và cần phân biệt như sau:

a.1. Trường hợp có di chúc mà các đồng thừa kế không có tranh chấp và thoả thuận việc chia tài sản sẽ được thực hiện theo di chúc khi có nhu cầu chia tài sản, thì việc chia tài sản chung đó được thực hiện theo di chúc.

a.2. Trường hợp không có di chúc mà các đồng thừa kế thảo thuận về phần mỗi người được hưởng khi có nhu cầu chia tài sản, thì việc chia tài sản chung đó được thực hiện theo thoả thuận của họ.

a.3. Trường hợp không có di chúc và các đồng thừa kế không có thoả thuận về phần mỗi người được hưởng khi có nhu cầu chia tài sản, thì việc chia tài sản chung đó được thực hiện theo quy định của pháp luật về chia tài sản chung.

b. Trường hợp người chết để lại di sản cho các thừa kế nhưng các thừa kế không trực tiếp quản lý, sử dụng mà di sản đó đang do người khác chiếm hữu bất hợp pháp hoặc thuê, mượn, quản lý theo uỷ quyền... thì các thừa kế có quyền khởi kiện người khác đó để đòi lại di sản.”

Câu 2: Hình sự   

1. Công an Thành phố Hà Nội nên khởi tố ông D với tội danh:

Điều 139 Bộ luật Hình sự số 15/1999/QH11 được Quốc hội thông qua ngày 21/12/1999 (“Bộ luật Hình sự 1999”) quy định về Tội lừa đảo như sau: “Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác có giá trị từ năm trăm nghìn đồng đến dưới năm mươi triệu đồng hoặc dưới năm trăm nghìn đồng nhưng gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi chiếm đoạt hoặc đã bị kết án về tội chiếm đoạt tài sản, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ  sáu tháng đến ba năm.”

Để cấu thành tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, hành vi của ông D phải đáp ứng được các yếu tố: “dùng thủ đoạn gian dối” và “ chiếm đoạt tài sản của người khác” với giá trị  từ năm trăm nghìn đồng đến dưới năm mươi triệu đồng hoặc dưới năm trăm nghìn đồng nhưng gây hậu quả nghiêm trọng.

Trên thực tế, ngay từ đầu, ông D đã có hành vi gian dối để nhằm mục đích vay được vốn của Ngân hàng B. Sau đó, khi nhận được tiền của Ngân Hàng B, ông D đã có hành vi chủ mưu chiếm đoạt khoản tiền vay được từ ngân hàng rồi bỏ trốn. Việc sử dụng Công ty CP A để vay vốn chỉ là hình thức để che đậy mục đích chiếm đoạt tài sản của Ngân hàng. Bởi vậy, hành vi của ông D đã cấu thành tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. 

2. Luật sư cần chuẩn bị những thủ tục sau:

Bước 1: Xin cấp giấy chứng nhận người bào chữa, hồ sơ gồm:

- Đơn mời luật sư của bị can D hoặc thân nhân của gia đình bị can D;

- Giấy giới thiệu của VPLS, Công ty luật về việc làm thủ tục xin cấp giấy chứng nhận người bào chữa;

- Bản sao hợp lệ chứng chỉ hành nghề luật sư, thẻ luật sư.

Bước 2: Vào trại giam xin trích xuất phạm nhân, hồ sơ gồm:

- Giấy chứng nhận người bào chữa;

- Giấy giới thiệu của VPLS, Công ty luật về việc cử luật sư gặp bị can D

- Bản sao hợp lệ chứng chỉ hành nghề luật sư, thẻ luật sư.  

3. Luật sư nêu những câu hỏi sau:

- Đề nghị ông tường thuật lại nội dung việc vay vốn?

- Mục đích của việc chiếm dụng vốn?

- Ông có bị ép cung hay mớm cung, dùng nhục hình không?

- Ông đã sử dụng số tiền vay vốn để làm việc gì?

- Ông có tiền sử về bệnh tâm thần không?

- Ông có bị ai xúi giục hoặc chỉ đạo không?

- Vợ, chồng, cha, mẹ, con, anh, chị, em ruột của bị cáo có ai được tặng thưởng các danh hiệu vinh dự như: anh hùng lao động, anh hùng lực lượng vũ trang, người mẹ Việt Nam anh hùng; nghệ sĩ nhân dân, nghệ sĩ ưu tú, thầy thuốc nhân dân, thầy thuốc ưu tú hoặc các danh hiệu cao quý khác theo quy định của Nhà nước không?

- Bị cáo có phải là thương binh hoặc có người thân thích như vợ, cha, mẹ, con (con đẻ hoặc con nuôi), anh, chị, em ruột là liệt sĩ không   

4. Tóm tắt bản luận cứ

- Giới thiệu tên tuổi, văn phòng luật sư nơi công tác;

- Trình bày tóm tắt nội dung diễn biến vụ án;

- Trình bày những tình tiết và các căn cứ pháp lý để giảm nhẹ cho thân chủ;

- Đề nghị hội đồng xét xử làm rõ những tình tiết chưa sáng tỏ trong vụ án có lợi cho thân chủ.

Phương án 1: Theo tình tiết giảm nhẹ

Phương án 2: Không phạm tội (nếu người bảo lãnh vẫn thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh)

Câu 3: Kinh tế    

1. Cơ sở pháp lý:

- Luật Dân sự;

- Luật Thương mại;

- Luật Xây dựng;

- Hợp đồng ký kết giữa Công ty TNHH Hoàng Gia và Công ty Bình Tân

• Những vấn đề cần tư vấn:

- Bồi thường thiệt hại (Có hành vi vi phạm; có thiệt hại thực tế và có mối quan hệ nhân quả)

+ Mức độ thiệt hại;

+ Xác định trách nhiệm;

+ Quy định pháp luật về việc bồi thường thiệt hại;

+ Quy định của Hợp đồng về các vấn đề có liên quan.

- Thủ tục khởi kiện vụ án:

+ Xác định thẩm quyền;

+ Xác định thời hiệu khởi kiện;

+| Các giấy tờ phục vụ việc khởi kiện;

+ Thủ tục khởi kiện (các bước cần thực hiện)

2. Soạn thảo đơn khởi kiện:

Đơn khởi kiện cần có các nội dung sau đây:

- Ngày, tháng, năm làm đơn khởi kiện;

- Tên Tòa án nhận đơn khởi kiện;

- Tên, địa chỉ, giấy chứng  nhận ĐKKD của bên khởi kiện;

- Tên, địa chỉ của người có quyền và lợi ích đucợ bảo vệ (nếu có)

- Tên, địa chỉ, giấy chứng nhận ĐKKD của bên Bị kiên;

- Tên, địa chỉ của người có quyền và nghĩa vụ liên quan (nếu có)

- Những vấn đề cụ thể yêu cầu Tòa án giải quyết đối với bị đơn, người có quyền và nghĩa vụ liên quan;

- Họ, tên, địa chỉ người làm chứng (nếu có);

- Hồ sơ, chứng từ làm theo đơn khởi kiện: Tài liệu, chứng cứ để chứng minh cho yêu cầu khởi kiện là có căn cứ và hợp pháp;

- Các thông tin khác mà người khởi kiện xét thấy cần thiết cho việc giải quyết vụ án;

- Người khởi kiện là cá nhân phải ký tên hoặc điểm chỉ, nếu là cơ quan, tổ chức khởi kiện thì đại diện hợp pháp của cơ quan, tổ chức đó phải ký tên và đóng dấu vào phần cuối đơn.